Temat oporności na antybiotyki zyskał w ostatnich latach coraz większą uwagę w instytucjach i organizacjach opieki zdrowotnej. Odporność na antybiotyki, zwana także wielolekooporościa, stanowi coraz większy problem w sektorze opieki zdrowotnej.
W latach 80 uważano, że choroby zakaźne zostały praktycznie wyeliminowane poprzez stosowanie antybiotyków. Teraz Światowa Organizacja Zdrowia podniosła czerwoną flagę, jeśli chodzi o oporność na antybiotyki. Ale czym jest oporność na antybiotyki i co ją powoduje? Dlaczego to jest problem? I co to oznacza dla pracowników ochrony zdrowia?
Pierwsza pomoc w zapobieganiu zakażeniom
W Abenie pomagamy pracownikom ochrony zdrowia zapobiegać rozprzestrzenianiu się zakażeń.
Robimy to, dzieląc się naszą wiedzą z pracownikami ochrony zdrowia.
Pomagamy być czujnym na przenoszenie patogenów, podejmować właściwe środki i korzystać z odpowiednich produktów.
W ten sposób można zminimalizować ryzyko wystąpienia zakażeń.
Czym jest oporość na antybiotyki?
Bakterie są wszędzie wokół nas. Każdy nosi je ze sobą, ale można zachorować tylko na niektóre z tych bakterii. Antybiotyki są często wydawane w celu leczenia chorób wywołanych przez bakterie. Jednak bakterie mogą stać się oporne na antybiotyki, co utrudnia leczenie i leczenie chorób zakaźnych. Oporność na antybiotyki ma szerokie konsekwencje.
Co to jest MDRO?
MDRO (ang.multi-drug resistant organisms) to organizmy wielolekooporne, które są odporne na jedną lub więcej klas antybiotyków. Cztery najbardziej rozpowszechnione MDRO to: MRSA, ESBL, VRE i CPE. Spośród nich MRSA jest najbardziej znana.
Nie każdy choruje od bakterii MDRO. Można także być nosicielem. Jeśli jesteś nosicielem, możesz zarazić innych. To, czy zachorujesz, zależy między innymi od układu odpornościowego i ilości drobnoustrojów. Im więcej drobnoustrojów i im bardziej agresywny drobnoustrój, tym większa szansa zachorowania.
Ponadto układ odpornościowy wpływa na to, czy ktoś zachoruje. Po zakażeniu można pozbyć się opornych bakterii MDRO. Zależy to od tego, czy istnieje bezpośredni kontakt ze źródłem i czy istnieją czynniki, które zwiększają ryzyko statusu nosiciela (jak ma to miejsce w przypadku MRSA w przypadku ran i przewlekłych chorób skóry).
W jaki sposób bakterie stają się oporne?
Jeśli antybiotyki są stosowane w środowisku, w którym tylko kilka bakterii jest opornych, zabijane są tylko bakterie nieoporne lub nie mogą się rozmnażać przez antybiotyki. Odporne bakterie pozostają i mogą się rozmnażać, ponieważ mają mniejszą konkurencję np. ze względu na składniki odżywcze.
Bakterie mogą również uzyskać geny oporności. Geny oporności mogą być przenoszone na bakterie wrażliwe na antybiotyki w miejscach, gdzie wrażliwe i oporne bakterie występują obok siebie. Na przykład geny oporności bakterii, które zwykle nie powodują infekcji u ludzi, można przenieść na bakterie wywołujące infekcje.
W styczniu 2018 r. WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) zaprezentowała pierwsze wyniki badań nad opornością na antybiotyki. Wyniki te pokazują wysoki poziom odporności na szereg poważnych infekcji bakteryjnych. Dotyczy to zarówno krajów o wysokim, jak i niskim dochodzie.
Niektóre z najczęstszych i potencjalnie najniebezpieczniejszych infekcji wywołanych przez bakterie wydają się być oporne na leki. Na przykład 20% osób z infekcją dróg moczowych ma infekcję, której bakterie są oporne na 7 z 8 antybiotyków. Przypadkowa niewinna infekcja może prowadzić do wielu problemów.
Pacjenci szpitalni i mieszkańcy domów opieki: bardziej zagrożeni MDRO
Ponieważ pacjenci szpitalni i mieszkańcy domów opieki żyją stosunkowo blisko siebie i często mają osłabiony układ odpornościowy, są bardziej narażeni na zarażenie się MDRO
Ponadto czasami mają gorszą higienę osobistą, co zwiększa ryzyko zachorowania. Ważną rolę odgrywa także wiek: wraz z wiekiem układ odpornościowy jest coraz słabszy.
Konsekwencje MDRO dla pacjentów szpitalnych i mieszkańców domów opieki
Zasadniczo pacjenci i mieszkańcy domów opieki z infekcjami MDRO chorują dłużej, wymagają większej opieki i mają większe ryzyko śmierci.
Ponadto pacjenci odczuwają dyskomfort i poczucie bycia ciężarem lub „oznakowania”, gdy są pozytywni pod względem MDRO. Po wykryciu infekcji obowiązują procedury i protokoły MDRO. Opieka nad pacjentami szpitalnymi lub mieszkańcami domów opieki, którzy są pozytywni pod względem MDRO, odbywa się w izolacji i przy personelu noszącym specjalną odzież ochronną. Czasami dostają również naklejkę na drzwi, więc każdy jest świadomy przypadku izolacji.
Konsekwencje MDRO dla opiekunów i rodziny
MDRO ma również konsekwencje dla personelu szpitala i opiekunów. Personel zarażony MDRO zazwyczaj nie może przeprowadzać zabiegów chirurgicznych ani wchodzić na oddział z pacjentami lub mieszkańcami domów opieki przez określony czas. Może to potrwać od kilku miesięcy do czasami lat, choć różni się w zależności od sytuacji.
Ma to nie tylko konsekwencje dla zatrudnienia, ale także dla rodziny i najbliższego otoczenia. Członkowie rodziny i przyjaciele mogą również zostać zarażeni, szczególnie podczas opieki nad pacjentem lub bliską osobą w domu.
Opiekunowie i pracownicy ochrony zdrowia powinni postępować zgodnie z poniższymi radami, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się MDRO i oporności na antybiotyki:
Należy stosować zatwierdzoną odzież ochronną w celu ochrony pacjenta oraz opiekuna. Upewnij się, że masz do dyspozycji odpowiednie produkty - i wiesz, jak z nich korzystać. Dowiedz się więcej o odzieży ochronnej.
Rękawice: Niezbęde jako element odzieży ochronnej, rękawice wykonane z różnych materiałów, w rożnych rozmiarach i kolorach. Jednak nie wszystkie rękawice nadają się do pracy w służbie zdrowia. Jakiej rękawicy używać i w jaki sposób? Dowiedz się więcej na temat rękawic
Zwróc szczególną uwagę na higieną rąk: zapoznaj się z naszymi wytycznymi dotyczącymi higieny rąk i dowiedz się, dlaczego higiena osobista jest tak ważna w zapobieganiu zakażeń.