Living with urinary incontinence is still today considered a tabu and is connected to a feeling of shame and humiliation. This knowledge article aims to give a view of why diagnosing urinary incontinence is important for patients living with incontinence
Życie z inkontynencją i powody dla których diagnostyka jest ważna
Życie z inkontynencją wciąż uznawane jest dzisiaj za temat tabu i wiąże się z poczuciem wstydu oraz upokorzenia. Niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie powodów, dla których diagnostyka inkontynencji jest kluczowa dla pacjentów zmagających się z tym problemem.
Objawy inkontynencji i sposoby jej wykrywania
Wiele osób doświadcza sporadycznego, niewielkiego popuszczania moczu, podczas gdy inni regularnie gubią jego małe lub umiarkowane ilości. Nietrzymanie moczu jest odczuwane w różny sposób, a jego następstwem mogą być stany lękowe oraz depresja. Nawet bardzo małe wycieki bywają uciążliwe i prowadzą do izolacji społecznej.
Dobrym sposobem na kontrolowanie tego problemu, tak aby to on nie kontrolował pacjenta, jest prowadzenie karty bilansu płynów. Służy ona do oceny ilości wypijanych płynów, mierzenia objętości wydalanego moczu, rejestrowania częstotliwości korzystania z toalety w ciągu 24 godzin oraz zapisywania wszelkich epizodów nietrzymania moczu.
Uzyskane wyniki są kluczowe dla zdiagnozowania przyczyny dolegliwości i podjęcia decyzji o najlepszej metodzie leczenia. Kartę należy wypełniać jak najdokładniej przez trzy kolejne, standardowe dni. Analiza takiego bilansu płynów we współpracy z lekarzem pozwala ocenić, czy pacjent zmaga się z inkontynencją oraz z jakim jej typem mamy do czynienia.
Na podstawie informacji z kart oraz badania fizykalnego lekarz stawia diagnozę i proponuje odpowiednią terapię. Może również skierować pacjenta do poradni specjalistycznej w celu dalszej diagnostyki.
Podczas pierwszej konsultacji lekarskiej lub wizyty u pracownika służby zdrowia, określenie typu i przyczyny nietrzymania moczu stanowi pierwszy krok przed dobraniem odpowiedniej terapii. Celem jest całkowite wyleczenie inkontynencji lub znaczne złagodzenie jej objawów. W dalszej kolejności personel medyczny może doradzić w kwestii odpowiednich produktów chłonnych, leków oraz zmian w stylu życia, które mogą przynieść pacjentowi ulgę. Cel diagnostyki to
- potwierdzenie lub wykluczenie nietrzymania moczu,
- sklasyfikowanie typu inkontynencji
- wykluczenie poważnych chorób
- zidentyfikowanie prostych przyczyn nietrzymania moczu,
- ocena stopnia, w jakim problem jest uciążliwy dla pacjenta,
- wytypowanie pacjentów wymagających dalszej diagnostyki,
- ocena potrzeb w zakresie leczenia i opieki.
Na podstawie potrzeb, oczekiwań oraz możliwości pacjenta można zaplanować odpowiedni program badań. Istnieje kilka rodzajów inkontynencji i ważne jest ustalenie, z którym z nich zmaga się dany chory, aby leczenie było dopasowane do konkretnego przypadku.
Po ustaleniu typu nietrzymania moczu można podjąć celowaną terapię, uwzględniając przy tym możliwości radzenia sobie z problemem przez pacjenta. Szczegółowe informacje na temat poszczególnych rodzajów inkontynencji oraz metod ich leczenia znajdują się w naszym artykule bazy wiedzy pod tytułem „Rodzaje inkontynencji”.
Poprawa opieki w zakresie nietrzymania moczu
Raport Europejskiego Towarzystwa Urologicznego szacuje, że około 55–60 milionów ludzi w Europie zmaga się z jakąś formą nietrzymania moczu. W skali międzynarodowej problem ten dotyczy aż 430 milionów osób. Aby utrzymać lub zoptymalizować jakość życia chorego, należy zaoferować mu dokładną ocenę stanu zdrowia zgodnie z zasadą minimalnej opieki. Diagnostyka oparta na tej zasadzie zapewnia systematyczny i jednolity sposób postępowania przy użyciu odpowiednich, minimalnych i w większości nieinwazyjnych metod. Pozwala ona wykryć problem, określić jego skalę oraz sprawdzić, jak wpływa on na jakość życia i codzienne funkcjonowanie człowieka.
Dzięki zasadzie minimalnej opieki można łatwo ustalić, czy zmiana dotychczasowych nawyków i codziennej rutyny korzystania z toalety może złagodzić problem. Pozwala to także ocenić, czy należy skonsultować się z lekarzem rodzinnym w celu zbadania podbrzusza i dobrania odpowiedniej terapii. Celem jest całkowite wyleczenie nietrzymania moczu lub złagodzenie jego objawów i opanowanie sytuacji przy użyciu odpowiednich wyrobów chłonnych.
Wstępne badanie przesiewowe u wszystkich pacjentów pozwala wyjaśnić, czy dana osoba zmaga się z nietrzymaniem moczu i w jakim stopniu. Każdy chory, który prosi o środki pomocnicze na nietrzymanie moczu, wymaga wcześniejszej oceny stanu zdrowia. Powinna ją przeprowadzić pielęgniarka specjalizująca się w opiece urologicznej lub wykazująca duże zainteresowanie tą dziedziną. To ona będzie odpowiedzialna za ocenę sytuacji i przeprowadzenie wywiadu z pacjentem na temat mimowolnego oddawania moczu.
Celem jest uzyskanie systematycznego dostępu do diagnostyki, gdy u podopiecznego pojawiają się pierwsze objawy nietrzymania moczu, a także poprawa jego stanu zdrowia lub nawet całkowite wyleczenie. Ocena stanu zdrowia według zasad minimalnej opieki obejmuje pewien czas i wiąże się z przeprowadzaniem wywiadów oraz wizytami u pacjenta.
- Wywiad z pacjentem na temat mimowolnego oddawania moczu
Należy zacząć od otwartego pytania o codzienne uciążliwości wywołane mimowolnym oddawaniem moczu, aby dokładnie określić skalę problemu. - Wywiad urologiczny
- Obecne objawy i czas ich trwania
- Czynniki wpływające na mimowolne oddawanie moczu
- Dotychczasowe leczenie i jego rezultaty
- Badanie próbki moczu: Infekcja dróg moczowych może powodować nietrzymanie moczu, dlatego konieczne jest wykonanie analizy. Próbkę testuje się pod kątem obecności glukozy, krwi, azotynów oraz leukocytów.
- Karta bilansu płynów: Opiekun wypełnia kartę bilansu płynów wspólnie z pacjentem przez okres trzech dni. Każda ilość przyjętych płynów oraz wydalonego moczu powinna być mierzona w mililitrach. Każdy niekontrolowany wyciek moczu należy zapisać z uwzględnieniem dokładnego czasu i okoliczności lub wykonywanej aktywności. Daje to jasny obraz częstotliwości oddawania moczu, sytuacji, w których dochodzi do wycieków, oraz ilości przyjmowanych płynów. Karty te pozwalają zidentyfikować rodzaj nietrzymania moczu oraz ocenić, czy konieczna jest zmiana dotychczasowych nawyków.
- Ocena wyników: Wyniki wstępnej oceny stanu zdrowia są analizowane przez pielęgniarkę. Ogólny stan pacjenta stanowi podstawę do ewentualnych przyszłych badań specjalistycznych oraz planu leczenia. .
- Lekarz rodzinny: W każdym przypadku lekarz rodzinny decyduje, jak szczegółowo należy zbadać sytuację pacjenta, biorąc pod uwagę to, na co pozwala jego stan psychiczny i fizyczny.
Po zebraniu wszystkich danych pielęgniarka analizuje je, aby ustalić rodzaj nietrzymania moczu. Rozważa także, co można zmienić w kwestii leczenia oraz codziennych nawyków, a także z jakimi specjalistami warto podjąć współpracę, na przykład z lekarzem rodzinnym, fizjoterapeutą czy personelem opiekuńczym. Na tej podstawie powstaje indywidualny plan działania dla pacjenta. Obejmuje on dobór środków pomocniczych, w tym produktów chłonnych, jeśli są potrzebne, lub leczenie medyczne. Korzystne mogą okazać się również zmiany w dotychczasowym leczeniu lub w najbliższym otoczeniu chorego. Warto pamiętać, że opieka nad pacjentem musi być zawsze indywidualna, a profesjonalna ocena stanu zdrowia powinna zawsze poprzedzać wybór konkretnego produktu chłonnego.